"Mama, durf je dat al?" 6 tips voor ouders die angst voelen.

Voetje voor voetje loopt hij balancerend over een balk ter hoogte van mijn hoofd. In hetzelfde tempo loop ik mee, kijkend hoe hij zijn bekaplaarsde voetjes steeds netjes midden op de balk neerzet. Hij houdt zich goed vast en bereikt trots de overkant!
Een andere mama roept ons toe: "Wat goed van jouw mama zeg! Ik durf dat nog niet hoor, met haar", terwijl ze wijst naar haar dochtertje.
"Hoe oud is hij?" vraagt ze me vervolgens, en we komen erachter dat onze kinderen van dezelfde leeftijd zijn. Niet veel later durft ze het dan toch aan; ze tilt haar dochtertje omhoog en begint: "doe voorzichtig!", "houd je goed vast!", "goed uitkijken!" Zo loodst ze het meisje naar de overkant.
Daar in de speeltuin bedenk ik: als ouders beseffen wij te weinig dat onze goedbedoelde opmerkingen waarschijnlijk meer angst en onzekerheid inboezemen dan dat ze zelfvertrouwen in onze kids stimuleren. Ouderschap is dan ook de kunst van het loslaten ... keer op keer. Als wij onze kinderen ons vertrouwen niet durven geven, hoe kunnen we dan verwachten dat zij zichzelf leren vertrouwen? Ik herken mijzelf natuurlijk deels in deze moeder, zoals velen zullen doen. Regelmatig houd ik mijn hart vast wanneer mijn zoontje weer eens vol enthousiasme zijn grenzen verlegt.
"Ja!! Nog een keer!!" roept het trotse meisje naar haar moeder zodra ze de overkant bereikt heeft. Maar haar mama antwoordt angstig: "Nee nee, 1 keertje zouden we maar doen hoor, nu is het weer klaar." De speeltuin is ook voor ouders een hele goede leerschool!

 

Nadat ik bovenstaande ervaring gepost had op mijn facebookpagina, kreeg ik van een bevriende mama de vraag:

"Kitty, dit is zo waar, maar ook zo herkenbaar voor mij. Wat is het lastig om je kind in vertrouwen los te laten! Heb je misschien tips?"

En zo ontstond dit artikel.

Als baby leerden wij al heel jong om ons 'oordeel' over een situatie af te laten hangen van de gezichtsuitdrukking van onze ouders.

Als vader of moeder ben jij het referentiekader van je kind. Een angstig gezicht kan een kleine baby al heel vroeg interpreteren! Meer dan voldoende onderzoek wijst uit dat ouders hun angsten overdragen op hun kinderen. Hierin blijkt trouwens dat kinderen de gezichtsuitdrukking van hun vader serieuzer lijken te nemen dan die van hun moeder.

Het is onlangs vaak in het nieuws geweest dat ouders hun kind minder beschermd op mogen voeden en daarom is VeiligheidNL de campagne gestart 'met een beetje risico komen ze er wel'. Op hun site kun je zelfs een klein testje doen.

 

 

Klinkt allemaal mooi, denk je wellicht, maar hoe DOE je dat nou, je kind in vertrouwen loslaten?

Met onderstaande tips kom je een heel eind.

 

Tip 1: Zorg dat je weet wat je kind al kan

Wist je dat.... Een baby al vanaf een maand of 4 al diepte gaat zien? Met een jaar is zijn zicht bijna even goed als dat van jou, al mist je dreumes nog wel wat visuele finesses. Inschatten hoe hard een auto komt aanrijden, bijvoorbeeld, vinden zelfs basisschoolkinderen nog moeilijk. Deze ontwikkeling duurt totdat een kind zeven jaar is.

Zorg dat je goed op de hoogte bent van wat jouw kind al kan. Door regelmatig fysiek samen te spelen, stoeien, springen, balanceren en je kind voor kleine fysieke uitdagingen te zetten, zorg je dat jij als ouder up-to-date bent: jij weet wat je kind al kan, en wat het dus nog kan leren. Hiermee zorg je er in elk geval voor dat jij geen onnodige waarschuwingen hoeft te geven: liep je kind zo netjes over dat balkje heen de vorige keer?

Top! Dan hoef jij niet meer continu als een nerveus schoothondje elke stap nauwlettend te volgen terwijl je je kind bedwelmt met waarschuwingen. Wellicht volstaat het om hem even te helpen herinneren dat hij voor zich kijkt en hem een compliment te geven. Met jouw stevigheid, geef je je kind een signaal van vertrouwen in plaats van angst.

Benieuwd wat jouw kind op zijn/haar leeftijd al zou 'moeten' kunnen? Internet staat vol met overzichtjes van motorische ontwikkeling. Houdt hierbij echter alsjeblieft rekening met individuele verschillen die er bestaan tussen kinderen van dezelfde leeftijd, vanwege o.a. ontwikkelingstempo, omgevingsfactoren en aanleg.

Dus: ken je kind. Staat hij stabiel op zijn voetjes, of ziet het er allemaal nogal wiebelig uit? Is jouw kleine een durfal, of van nature wat voorzichtiger aangelegd? Kan je baby al zelfstandig stevig zitten? Kan je peuter plotseling tot stilstand komen als hij rent?

Durf eens een beetje meer afstand te nemen, zodat je hem de ruimte kunt geven uit te vogelen wat hij al zelf kan. Geef jouw kind die kans om aan jou te leren: "Kijk! Dit kan ik al!" Afhankelijk van de eigenschappen van jouw kind probeer jij als ouder jouw begeleidende woorden en fysieke houding te laten aansluiten bij wat je kind op dat moment nodig heeft.

 

 

Tip 2: Vraag jezelf eens af: Waar ben ik precies bang voor?

Laat het duidelijk zijn: dit artikel is geen pleidooi voor argeloze ouders. Angst is eigenlijk een heel gezonde emotie, die als doel heeft ons te beschermen. Maar aangezien de angsten die je als ouder hebt lang niet altijd reëel zijn, kan het je helpen jezelf af te vragen: "Wat is het ergste dat er kan gebeuren, waar ben ik nu eigenlijk zo bang voor?"

Het zoontje van een vriendin ging laatst met opa en oma naar de Efteling. Bij haar thuis op de bank biechtte ze aan mij op dat zij stiekem zat te hopen dat hij niet in de Python zou gaan. Want, zo zei ze; "dat ding zou toch maar blijven hangen, net als hij erin zit!"

Tsja... risico's zitten in een klein hoekje, maar bekijk jouw angsten eens kritisch en besluit vervolgens wat je ermee wilt doen. Wil je jouw kind ermee opzadelen, of hou je ze toch maar voor jezelf? Erover praten met een goede vriend(in) kan opluchting geven.

Ben je bang dat je peuter van de vlonder af kukelt het water in, terwijl hij nog niet kan zwemmen maar wel een zwemvest aan heeft? Ontspan je dan een beetje, blijf bij je kind in de buurt en observeer goed. Mocht hij struikelen, uitglijden of echt ineens een duik nemen en je arm is er net te laat bij, dan kun je hem altijd nog uit het water vissen en is er waarschijnlijk weinig schade geleden, maar heeft je peuter wel een goede les geleerd.

Schat de risico's dus vooral reëel in, word je bewust van jouw angsten en accepteer ze, maar laat ze jou niet onnodig beïnvloeden.

Tip 3: Gronden

Onderzoek bij jezelf wat jou kan helpen om de rust in jezelf te blijven vinden. Hier is volgens mij geen 'one-size-fits-all' -recept voor, dit is iets persoonlijks. Zo vindt de ene persoon het prettig om zijn ademhaling even met zijn aandacht te volgen, de ander zoekt liever in het rond naar iets prettigs om naar te kijken zoals de bladeren van de bomen in de wind, een stukje blauwe lucht ... en weer een ander helpt het om zijn aandacht naar de voeten te brengen en even letterlijk stevig op eigen voeten te gaan staan.

Probeer uit wat voor jou een prettige manier is om even te gronden en je aandacht terug naar het hier-en-nu te brengen. Angst gaat namelijk altijd over iets dat mogelijk in de toekomst te gebeuren staat. Jouw aandacht is dus al niet meer bij wat er nu daadwerkelijk gebeurt (zoals je kind dat heerlijk spelend leert), maar je focus is bij een mogelijk toekomstig scenario. Dat denkbeeldige scenario heeft helaas invloed op de ouder die je op dit moment bent; eentje die angst uitstraalt, of eentje die bekrachtigt?

 

Tip 4: Kies je woorden wijs

We beseffen ons als ouders denk ik te weinig hoe vaak wij "Doe voorzichtig!" zeggen tegen onze kinderen. Hiermee geven we natuurlijk de indruk dat het gevaar op de loer ligt.

Hoe belangrijk het vaak ook is om je kind bewust te maken van mogelijk gevaar, als je kind een klein heuveltje afrent zonder noemenswaardige afgrond, spoorwegovergang of mijnenveld ernaast, is het waarschijnlijk niet nodig (en voor je kind niet wenselijk) om hevig waarschuwend achter hem of haar aan te rennen.

Laat ze lekker rennen, en zie wat er gebeurt. In de meeste gevallen gebeurt er helemaal niets, behalve dat je kind een gevoel van overwinning ervaart. En jij geeft jezelf de medaille van 'meest relaxte ouder van het moment'.

Als je je kind graag verbaal wilt coachen, probeer dan in plaats van 'doe voorzichtig!' // 'kijk toch uit!' etc. eens een van de volgende opties:

 "Dat doe je goed zeg."

"Probeer het (nog) maar (eens)!"

 "Ik denk dat jij dat wel kan. Laat het maar weten als je hulp nodig hebt"

Tip 5: "Een trap is om vanaf te gaan"

Mocht ik als danstherapeut je nog niet overtuigd hebben, misschien helpen de woorden van pedagoog Jan van Gils een beetje:

"Bij extreme overbescherming krijg je wellicht kindjes die niets durven. Als ze van hun ouders geen vertrouwen krijgen om dingen zelfstandig te doen, hebben ze ook geen vertrouwen in zichzelf. Daardoor durven ze geen uitdagingen aan te gaan, en als ze daar toch toe verleid worden, komen er ongelukken van. Pestreacties zijn dan vaak het gevolg.
Een trap is gemaakt om op en af te gaan, toch? Als er ondertussen eens gevallen wordt, is dat niet zo erg. Elk kind heeft recht op een gebroken arm. Als ouder ben je best in staat om die risico's in te schatten. En als er dan toch een bloedneus of geschaafde knie van komt, is het de kunst om daar geen drama van te maken of geen schuldgevoel aan over te houden. Een kind moet zijn grenzen kunnen verkennen: wat kan ik, wat durf ik? Het zijn dynamieken in een kinderleven die heel belangrijk zijn, die mag je niet tegenhouden. " (bron)
 

Tip 6: Wees een beetje lief voor jezelf

Angst voelen is heel normaal, maar kan ook erg vervelend zijn. Als ouder heb je misschien het gevoel dat er veel van je verwacht wordt en wellicht verwacht jij ook veel van jezelf; je wilt graag een goede vader of moeder zijn. Helemaal prima. Maar wees een beetje lief, zacht en begripvol naar jezelf toe.

Sinds ik zelf zwanger was alweer meer dan 3 jaar geleden, zie ik mijzelf bijvoorbeeld nog altijd bijna elke keer dat ik de trap af loop naar beneden donderen. In gedachten welteverstaan; een kort filmpje speelt zich af in mijn hoofd waarbij ik naar beneden val. Ik herinner me totaal niet dat ik zulke angsten had voordat ik zwanger was. Ik weet dat de angst een functie heeft, maar weet ook dat ik na 30 jaar trappen lopen wel capabel genoeg ben om er zonder te vallen af te gaan. En dus adem ik rustig door, met in gedachten een vriendelijke lach naar dat stukje van mezelf dat mij zo graag wil beschermen.

 

Heb jij nog andere tips? Wat helpt jou als ouder om je angstgevoelens niet te laten regeren?

Voel je regelmatig angsten, heb jij of je heeft je kind daar daadwerkelijk last van en lukt het je niet goed om voldoende te ontspannen? Zoek dan eens een professioneel (vak)therapeut op om met die angst aan de slag te gaan.


Wil je meer lezen over dit onderwerp? Pluis dan onderstaande bronnen eens door: